Bozcaada Zamanı

Sonbahar 2007

Güneşin Rüzgarın ve üzüm bağlarının büyüsü...Bitmeyen esintisi, avuç içi sıcaklığında koyları, eski kalesi, dar sokakları süsleyen taş evleri, lezzetli şaraplarıyla Kuzey Ege’de küçük bir huzur adası Bozcaada. Süslü, abartılı satırlara gerek yok bu adaya gitmenizi sağlamak için, çünkü oranın müdavimleri zaten adalarını paylaşmak istemez fazla kimseyle.

Bozcaada’ya daha önce gitmediyseniz ve ada hakkında bilgi için herhangi bir ansiklopedinin sayfalarını çeviriyorsanız karşınıza şunlara benzer cümleler çıkar; "Ege Denizi'nin kuzeydoğusunda, Çanakkale Boğazı'nın güneybatısında bir ada. Yüzölçümü 36 kilometrekare. Türkiye'nin üçüncü büyük adası. Türkiye'nin köyü olmayan tek ilçesi. Adanın eski adı Tenedos. Pers, Helen, Roma, Bizans ve Venedik egemenliklerinde yaşayan ada 1328 yılında Türklerle tanıştı. Osmanlı İmparatorluğu'na 1455'te katıldı. 1912 yılında Yunanistan'ın eline geçti. 1923'te ise Lozan Antlaşması'yla Türkiye'ye verildi. Halkı bağcılık, şarapçılık, turizm ve balıkçılıkla uğraşır, çavuş üzümü çok meşhurdur. Vs.vs."

Ege'nin bu küçük şirin adasını ruhundan, öykülerinden, insanlarından, dramlarından, rüzgârından, bağbozumundan, şarabından soyutlarsanız bu anlatım yeterli olabilir ama aynı zamanda da adaya büyük bir haksızlık olur.

Adanın en güzel zamanları bence haziran ve eylül hatta ekim diyebilirim. Bozcaada, özellikle son yıllarda turizm açısından hareketlendi ama İstanbul’luların ve diğer büyük şehirlerden buraya akın eden insanların ada halkının o eski misafirperver, amatör ruhla beslenen yardımseverliğini biraz yorduğuna tanık oluyorum son ziyaretlerimde..

Herşeye rağmen güleryüzlü adalıların Bozcaada’nın en önemli ziyaret sebeplerinden biri olduğunun altını çizmek lazım.  

Antik çağdaki adı Tenedos olan adaya ulaşmak için Bursa veya İstanbul üzerinde geliyorsanız Çanakkale'yi geçip İzmir istikametine devam edin. Yaklaşık yirmibeş kilometre sonra anayol üzerinde bulunan tabelayı kaçırmayın; 'Bozcaada- Ezine” İzmir yolundan ayrıldıktan sonra içinden geçtiğiniz bakımlı Ege köyleri, size eşlik edecek ve kendinizi bir anda Geyikli- Yükyeri Feribot İskelesi'nde bulacaksınız. Yarım saatlik bir yolcuğun ardından kendinizi Bozcaada’ya atmış olacaksınız.

Uzunca bir süre ahalisi hem Türklerden, hem de Rumlardan oluşan adadaki küçük kasabada günümüzde de Türk mahallesi ve Rum mahallesi bulunuyor. Rumların sayısı bugün otuz-kırk kişi kadar ve çoğu yaşlı. Aralarında Yunanistan'a, Amerika'ya, Avustralya’ya giden, ama eski evlerinin özlemiyle özellikle yaz aylarında geri gelenler var. Temmuz ayında Ayazma Plajının hemen üstünde gerceklesen Aya Paraskevi panayırına ve  Ağustos ayında yapılan yapılan Bağbozumu Festivali'ne değişik yerlerden kalkıp gelen Bozcaadalılar oluyor. Rum mahallesinde sokaklar, özellikle yaz mevsiminde çok canlı; kırmızı, pembe, beyaz çiçekli sardunya saksılarının dizildiği, zakkumların renklendirdiği sokaklar arnavut kaldırımıyla kaplı.

Bozcaada deyince rüzgârı da hikayenin baş köşesine yerleştirmek lazım. Kuzeyden kopup gelen serin poyraz, adanın sevgilisi gibidir. Koşar gelir, koyların sularını soğutur, üzümleri ve insanları güneşin öfkesine karşı sarıp sarmalar, yaşamı daha yaşanılası kılar. Poyraz olmazsa ada olmaz. Hele yaz esintisi öyle guzeldir ki insanı hiç rahatsız etmez..ferahlatır, sakinleştirir. Kış aylarında ise biraz sorun olur. Adanın rüzgârı gözünüzü korkutmasın. Rüzgâr almayan sakin, çırpıntısız bir kumsal bulmak her zaman mümkün.  

Binlerce yıl önce kullandığı parada üzüm salkımı betimlenen Bozcaada, salkım salkım üzüm doğuran bağlarıyla da her zaman övünür. Ama gel gelelim Ada bağcılığı son yıllarda biraz sıkıntılı. Son yıllardaki yağış dengesizliği, bağları satın alıp bağ evi modasına ayak uydurmak isteyen İstanbullu veya büyükşehirlerden gelen yazlıkçıların korumak isteseler bile bilemediklerinden bağlara bakamamaları dezavantaj oluşturuyor. Bu gelişmelere rağmen bağlar ve merkezde bulunan bakımlı şarap fabrikaları adanın en güzel süslerinden biri . Haziran sonunda düzenlenen şarap tadım günlerine denk gelmek de ada ziyaretinizi renklendirebiliyor. Genellikle haziranın 2.veya 3.hafta sonlarına doğru gerçekleşen tadım günlerinde Talay ve Çamlıbağ şarap fabrikalarınıın sokakta yaptıkları güzel organizasyonlar için tebrik etmek isterim.

Bozcaada yaz aylarında elbette daha şenliklidir. Gündüzleri eşsiz güzellikteki koylar konukları kucaklar. Akşamları ise liman cevresinde uzun bol sohbetli akşam yemekleri yenir. En güzel dolunay Göztepe'den, ya da kale arkasındaki küçük plajdan, en güzel günbatımı ise Polente Feneri'nde Rüzgar güllerinin altından geçerek seyredilir. Ege'nin üstünde oynaşan yakamozların seyrine doyum olmaz.

Bozcaada’nın antik çağdaki adı Thenedos’du. Adaya adını veren Thenes ilk yabani asmayı Poyraz Limanı çevresinde bulmuş, ıslah ederek "Kuntra Asma" denilen şimdiki durumuna getirilmesine de öncülük etmişti.. Çevrenin tarihine çıplak gözle tanıklık etmek için en yüksek yer olan Göztepe’ye çıkacaksınız. Anadolu’nun kıyılarında Troia, Homeros’un büyük destanı ile ölümsüzleşen savaşın geçtiği topraklar. Kuzey yönünde bir başka büyük savaşa tanıklık etmiş Çanakkale Boğazı ve kıyıları, açıktan geçip giden yalnız gemiler. Biraz ötede komşu ada İmroz. Öte yandan biraz bulanık görüntüsüyle Yunanistan’ın Limni, Midilli adaları. Edremit Körfezi ve Kaz Dağı’nın yüceleri. Şansınız varsa tüm bu manzara önünüzde !

Meraklısı için ada ile ilgili bir hikaye var: "Denizlerin efendisi Poseidon’un çocuklarından biri Kyknos adında bir kralmış. Onun da Thenes adında bir oğlu varmış. Thenes’in annesi ölünce, babası yeniden evlenmiş... Fakat üvey ana bu ya; Thenes’e iftira etmiş... Kral da bu iftiraya kanmış ve oğlunu bir sandığa koyarak denize attırmış. Sandık, Çanakkale Boğazı’ndan geçerek Leukophrys adasının sahiline vurmuş. Thenes burada sandıktan çıkmış, adaya yerleşmiş. Adanın ismini de "Thenes’in Adası" anlamına gelen Thenedos’a çevirmiş. Eski adıyla Thenedos, bugünkü adıyla Bozcaada’nın ilk yerleşimi Heredot’a göre M.Ö. 2000 yıllarına rastlıyor.

Heredot’a göre “Tanrı, insanlar uzun ömürlü olsun diye Bozcaada’yı yaratmış”...Sizde ömrünüzü birkaç günlük ada ziyaretiyle- ne kadar uzar bilinmez ama, uzatmak isterseniz adaya gidin, ya da bir daha sefer benimle gelin.

Yazı ve fotoğraf: Ugur CELIKKOL  Eylül 2007

Rehber Uğur Çelikkol’dan Ada Tavsiyeleri ;  

Nerede kalırım? 

Merkezde:

Kaikias Otel - Sahibi Handan Hanım

www.kaikias.com

Otel, Bozcaada kale arkasında özgün mimarisi ve rahat odaları ile

adanın en guzel 3 otelinden biri... Otelin hemen önündeki tek katlı taş bina çok amaçlı bir sanat evi-kafe. Çeşitli sanatsal aktivitelere ev sahipliği yaptığı gibi; Her yıl Ağustos ayında Bozcaada’da düzenlenen “ Ozanın Günü-İlyada Okumaları” nın ise resmi mekanı.

Tel: 286 697 02 50

Ahinos Otel- Sahibi Cem Biga

Bu Otel, yine Bozcaada kale arkasında serin ve rahat odaları ile ekonomik bir seçim.

Ayrıca Bursa orijinli arkadaşım Cem ada ziyaretcilerine her konuda sonsuz bilgi & destek vermeye hazır

Tel: 286 697 01 55 cep: 543 769 45 40

Ataol Otel - Sahibi Metin Bey... Otelin sorumlusu arkadaşım Mustafa Şener size her konuda yardım eder, yol gösterir. Bu otel temiz sakin bir yer ve odaları geçen sene yenilendi. Merkezde, Namazgah meydanına bakar her yere yürüyüş mesafesinde... Tel: 286 697 03 84 Mustafa cep: 535 760 19 47

Ilyada Otel – Ahmet

Merkezde (Türk mahallesinde namazgahtan sağa dogru cıkarak ) ama aynı zamanda hafif yamaçta olduğu için kale ve deniz manzaralı odaları var, bahçesinde güzel ve doyurucu kahvaltısı, temiz serin odaları ve uygun fiyatıyla tercih edilebilir. 

Tel: 286 697 82 31 cep: 532 205 21 07

Ayrıca Cocukla rahat edebileceginiz merkez dışında bir yer ise;

Aral Tatil Ciftligi - Arzu Hanım  www.araltatilciftligi.com  Tel: 286 697 83 57

Kendinize ait bir evde kalmak istermisiniz?

Rum mahallesinde 3 evi restore ederek kiraya veren Kerem Bey’den fikir alabilirsiniz.

Tel: 0533 6678818 web: www.bozcaada.biz

Nerede Yemek Yemeli?

Ayazma Plajında: Vahit'in Yeri - Mutfagi ve manzarasi cok guzel (akşam yemeği, içinde tercih edilebilir)

Merkezde:

Tipik ada mutfagı ilginc ege mezeleri- Yunan adalarını andıran hoş ortam icin:

Lodos Restoran-Rum mahallesinde Ziraat Bankası arkası

Sandal Restoran-Rum mahallesinde Ziraat Bankası arkası ara sokakta

Salkım Cafe - Rum mahallesinde Ziraat Bankası arkası

Martı restoran –kale arkasında deniz kenarında

Ev yemekleri&sulu yemekler için; çamların altında bulunan çay bahçelerinin sonundaki, lokanta önerilebilir.

Limanda balık yemek icin:

Komutanın yeri Sahil restaurant –Nusret Gönültaş

(Nusret Beyin ayrıca merkezin 1.5 km dışında temiz ve sakin bir oteli var Sahil Otel)

Yakamoz Restaurant-Zekinin yeri

Kültür & Sanat

Bozcaada Yerel Tarih Araştırma Merkezi &Müze: Bozcaada Kaymakamlığı ile Bozcaada sevdalısı Hakan Gürüney’in işbirliği ile kurulan ve yakın zamanda Kilise sokağında açılan Bozcaada Yerel Tarih Araştırma Merkezi adanın tek yerel müzesi konumunda . Hakan Beyin adaya dair topladığı yüzlerce belge ve objeden oluşan Bozcaada Koleksiyonunun önemli bir kısmının sergilendiği bina, 1874 yangınından sonra Bozcaada’da yapılan binaların en yüksek ve görkemli olanıdır.

Sanat Galerileri: Rum mahallesinde dar sokaklarda bulunan Rengigül Sanat Galerisi ve Bozcaada Sanat Galerisinde değişik zamanlarda muhtelif sergiler izlenime açık.

Festivaller: Her sene Haziranın 3.hafta sonuna denk gelen zamanda şarap tadım günleri, 25-26 temmuzda Aya Paraskevi Panayırı, Eylül’ün 2.haftasonuna denk gelen günlerde bağ bozumu festivali düzenlenmektedir.

Cafe Tavsiyeleri:

Polente Cafe - Merkezde Kale giriş kapısı karşısı

Ada Cafe...Aynı zamanda bisiklet kiralayabileceginiz yer.

Merkezde meydanda çamların altındaki çay bahçeleri vapur saatini beklemek için vazgeçilmez mekan

Müzikli Bar;

Salhane Bar - Kale arkası en uçta, kale manzaralı müzik seviyesi disko seviyesinde...

Bar Ali – Yine Kale arkasında, Kale manzaralı daha sakin bir ortam isteyenler için

Deniz;

En büyüğü, güzeli ve yemek imkanı olan plaj Ayazma plajı, bundan baska akvaryum ve habbele önerilir. Adanın her yönünde güzel plajlar var. Rüzgar nereden eserse öte tarafında denize girilecek sakin ve güzel bir yer bulabiliyorsunuz.

Şarap Almak için:  Talay Şarapçılık / Corvus Şarap /  Çamlıbağ Şarapçılık /

Hediyelik eşya:

Adada hediyelik olarak ilk akla gelen Şarap. Bundan başka, Salto Domates reçeli alınız. Kiliseye yakın bir sokakta eski dokuya uygun yeniden yapılmış bir evin giriş katında üzüm ve şarap aksesuarları satılan şirin bir dükkan var. Corvus’un ayazma yolunda actıgı magazası hem şarap seçenekleri hemde ilginç hediyelik seçenekleri sunuyor. Ayrıca merkezde çay bahçeleri ile halı futbol sahası arasında yer alan sokakta birçok hediyelik eşya tezgahı kuruluyor.

Arabalı Vapur saatleri Kış Tarifesi :